Online portret van een dorp

Sarah stiles filmt dagelijks leven houwerzijl

Een dorp met een eigen website. Je komt het steeds vaker tegen. Gevuld met activiteiten, nieuwtjes en verslagen van vergaderingen. In Houwerzijl doen ze het anders. Daar portretteert Sarah Stiles bewoners en gebeurtenissen in korte films.

Door Karin Zwaan
Foto Jan Willem van Vliet

Soms is het er opeens. Dan ziet Sarah Stiles uit Houwerzijl iets op straat, of in het weiland achter haar huis. "Zoals toen ik boer Mulder bezig zag met grasmaaien. Zo mooi, het ritme van de machine. Dan wil ik het gelijk even filmen. Ook met het oog op de toekomst. Want je weet niet hoe ze dat later doen. Of er dan nog wel zo gemaaid wordt."

De filmpjes die Stiles maakt in haar woonplaats verschijnen op de website www.houwerzijl-online.nl. Ze zijn anders, deze filmpjes. Ze hebben iets. Kleine documentaires, korte portretten. De beelden schetsen een tijdsbeeld van het dorp en zijn bewoners. Er komen er steeds meer bij. "Wat ik film is gewoon wat er gebeurt. Niks bijzonders. Maar ik monteer natuurlijk wel. Het moet geen YouTube-kwaliteit zijn, zoals je vaak ziet op internet", zegt Stiles die professioneel filmmaker en componist is.

Ze woont sinds een jaar of drie in Houwerzijl. "Eigenlijk heb ik hier al eerder gewoond. We hebben het eerst als een tijdje uitgeprobeerd, hoe het zou zijn om hier te wonen. Daarna hebben we dit huis gekocht en zijn we definitief uit Amsterdam vertrokken."

Ze verstaat de kunst om de mensen die ze filmt zichzelf te laten zijn. Misschien door haar ontspannen manier van werken. "Het is gewoon wat er gebeurt", zegt ze er zelf over. "De mensen zijn bezig met hun ding. Ze voelen zich op hun gemak en vertellen over zichzelf. Ik gebruik heel bewust een kleine camera. Dan kom je niet zo dichtbij met zo'n dikke toeter. En iedereen die ik tot nu toe gefilmd heb vindt het leuk. De mensen in het dorp wennen er ook aan. Het is inmiddels een bekend beeld geworden dat ik met mijn camera rondloop. Als ze me zien hoef ik niet meer uit te leggen wat ik aan het doen ben!"

Een van haar favorieten op de website is het filmpje van Pieter van Lune, een gepensioneerde boer. "Hij haalt elke laatste vrijdag van de maand oud papier op." In dit filmpje wordt geen woord gesproken. De trekker ratelt door de straten. De dozen schuiven langs. De beelden van Van Lune met zijn hond. Het boerenerf waar de kippen opzij stuiven als hij thuiskomt. Het duurt maar een minuut, maar geeft een prachtig beeld van hoe het er elke laatste vrijdag van de maand aan toegaat in Houwerzijl.

Door in te zoemen op de simpele details van het dagelijks leven laat Stiles zien hoe mooi het leven is. "Dat is wat ik wil met deze filmpjes. Iets leuks doen. Mensen een goed gevoel geven. Het voelt ook goed als mensen er blij van worden. Er is al zoveel ellende. Het heeft verder ook geen bedoeling ofzo en er is geen commercieel belang. "

Een ander filmpje laat het afbreken van de steigers van de Theefabriek in het dorp zien. "Ik zag dat ze daarmee bezig waren na de renovatie van het pand. Je hoort het geklang van de buizen. Je ziet de bouwvakkers afbreken. Dan is er opeens dat moment, dat er in het torentje van de Theefabriek twee mensen voor het raam thee zitten te drinken. Ik film ze en ze zwaaien. Prachtig, zo'n moment."

Behalve lieve, mooie filmpjes maken, heeft ze ook nog een ander doel voor ogen. Ze wil het leven zoals het nu is vastleggen voor de toekomst. "We leven in een tijd van multimedia. Iedereen heeft een camera. Iedereen kan filmpjes maken en ze op YouTube zetten. Wat ik me afvraag is wat hier straks van over is. Dat weet je niet. Wat ik wilde was heel bewust de dingen vastleggen, ook voor de toekomst. Ik ben erg blij dat deze filmpjes ook worden opgeslagen in de Groninger Archieven. Ze worden bewaard door Groninger AudioVisueel Archief. Later kijken we hier ook naar terug, zoals we nu naar deze oude films en foto's van vroeger terugkijken."

Een van de films van de website is onlangs vertoond bij Groningse Nieuwe in bioscoop Images in Groningen. Het is een portret van Cobi van den Nouweland in beeld, klank en muziek. De film volgt het ontstaan van een kunstwerk, geïnspireerd door muziek, natuur, rust, vorm, kleur en licht. De muziek bij de film die bijna zes minuten duurt is door Stiles zelf gecomponeerd. De film is ook te zien op cinema.nl. Veel andere films zijn niet voorzien van muziek maar hebben hun eigen geluid en stiltes. "Ik ben ook componist. Ritme en geluid vormen onvermijdelijk een deel van mijn composities. Zoiets eenvoudigs als het ritme van grasmaaien, dat wil ik vastleggen."

Stiles voelt zich helemaal thuis in Houwerzijl maar ziet zichzelf ook als een soort toeschouwer in het dorp. "Ik zie de mensen, de goedheid van de mensen. Misschien kijk ik wel anders omdat ik uit Engeland kom." Via de dorpswebsite kan ze uiting geven aan die rol van toeschouwer. "Ik voel me een bevoorrecht mens dat ik dit kan doen. Ik wist dat het dorp een website wilde. Daar was al eens over gesproken. Ik heb aangeboden er een te maken. Ze gaven me ruim baan, ik mocht m'n eigen gang gaan. En dit is precies wat ik wilde. Een ánder soort website maken. Een beeld van het dorp zoals het nu is."

De website www.houwerzijl-online.nl is in april vorig jaar online gegaan. Het aantal films groeit gestaag. Stiles nam het initiatief voor de website en filmt het dorp en zijn bewoners. Andere Houwerzijlsters werken ook mee aan de website. Cobi van den Nouweland maakt foto's en verslagen van gebeurtenissen in het dorp. En Meindert Huizinga laat oude foto's zien. Bovendien draagt deprovider bij aan het succes van de site door gratis extra capaciteit beschikbaar te stellen voor de vele filmpjes.